Gastronomia molekularna to interdyscyplinarne, oparte na nauce podejście do gotowania. Bada tradycyjne metody przygotowywania potraw i ekstrapoluje stojącą za nimi naukę, aby stworzyć nowe dania.

Dziedzina gastronomii molekularnej została założona w 1988 roku przez francuskich naukowców Herve This i Nicolas Kurti, którzy zajmowali się fizyką i chemią gotowania. Ich celem było zrozumienie procesów koagulacji i emulsji podczas gotowania.

Herve This i Nicolas Kurti wierzyli, że jeśli uda im się lepiej zrozumieć, co dzieje się z żywnością podczas gotowania, będą mogli otworzyć nowe możliwości kulinarne. Ich badania obejmowały emulsję i koagulację olejów oraz utwardzanie majonezu.

Obecnie szefowie kuchni, tacy jak Heston Blumenthal z The Fat Duck w Bray w Anglii i Ferran Adria z El Bulli w Roses w Hiszpanii, eksperymentują z technikami kuchni molekularnej, aby stworzyć nowe i ekscytujące dania. Przyglądają się temu, jak techniki gotowania, składniki i kontekst środowiskowy wpływają na wrażenia z posiłku.

Przyglądają się również temu, jak zmysły wchodzą w interakcję z jedzeniem. Może to prowadzić do nieoczekiwanych i nowatorskich doświadczeń sensorycznych, które nigdy wcześniej nie byłyby możliwe.

Przykłady technik kuchni molekularnej obejmują gotowanie w niskiej temperaturze (sous-vide), szybkie zamrażanie i rozdrabnianie w ciekłym azocie oraz szarpanie owoców w dehydratorze. Często opiera się na wykorzystaniu hydrokoloidów, takich jak skrobia, pektyna i żelatyna, do tworzenia różnych innowacyjnych produktów spożywczych.

Gastronomia molekularna to bardzo popularne i eksperymentalne podejście do gotowania, które istnieje od lat. Termin ten jest używany zamiennie z „kuchnią naukową” i stał się popularnym sposobem opisywania przez ludzi kreatywnych przepisów, które wykorzystują nowoczesną naukę. Techniki te zostały przyjęte przez szefów kuchni z całego świata i są obecnie częścią wielu popularnych menu restauracyjnych.